Cephe gerisinden direniş yayınlarına ve bugün hâlâ daha gezegenin her yerinden yükselen bağımsız muhalif yayınlara… Sirkeci Postanesi'nin kapısındaki hoparlörden Anadolu'ya uzanan vericilere, "arkası yarın"ın gece yarısı meraklarından , TRT'nin tek m erkezli seslerine ve 1990'lar ın gürültülü çoğulculuğu na, oradan 94.9 FM' de "kâinatın tüm seslerine" açık 29 yıl a, ve   d evam-i "her zamankinden daha açık" Apaçık radyoya... Bu bölümde radyonun yüzyıllık tarihini , Türkiye istasyonuna ağırlık vererek konuşuyoruz.

Arkası Yarın: Yüzyıllık Radyo Keyfi

19.⁠ ⁠yüzyıl ortasında modernleşmenin ilk adımları Paris tarzı kafelerin Pera sokaklarında açılmasıyla atıldı, ardından bu mekanlar İstanbul'a özgü pastane kültürüne dönüştü. Sakızlı şekercilerden Patisserie de Pera'nın Avrupa şıklığına, Hacı Bekir'in lokum kutularından Saray'ın özel mandırasına, Harry Lenas'ın cup grillé'sinden Café Riche'in alafranga masalarına, Sait Faik'in Lebon köşesinden İnci'nin profiterol kuyruğuna, sumadalı nişan ziyaretlerinden Pazar pasta geleneklerine, Beyoğlu'nun kozmopolit vitrinlerinden mahalle pastanelerinin sütlaçlı sadeliğine, Rum, Ermeni, Yahudi ustaların ortak mirasından cumhuriyet şehirlerinin modernleşme sahnelerine, edebiyatçıların sohbet masalarından kadınların kamusal alan görünürlüğüne, iki yüz yıllık tatlı hafızanın kapısını aralıyor, pastane kültürünü konuşuyoruz

Pastane Mirası: İstanbul'un tatlı hafızası

İşgal yıllarının Eftalipos sahnesinden, Amerikalı "siyah Rus"un Maksim’ine ve oradan Fahrettin Aslan'ın "Gazinocular Kralı" tahtına, Taksim Belediye'nin modernleşme şatafatından Fener İskelesi’nin Kâğıthane âlemlerine, kadınlar matinesinin dolmalı sofralarından, Zeki Müren'in salıncaklı sahne inişine, kabadayı masalarından aile programlarına, Bebek Bahçesi'nin ulu çınarlarından Caddebostan'ın deniz kokusuna, İzmir Fuarı'nın canlı yaz gecelerine, Osmanlının son dönemlerinden cumhuriyet yıllarına, yüz yıllık eğlence tarihinin parıltılı katalogları, gazinoları konuşuyoruz.

Gazino Yılları: Cumhuriyetin parıltılı "müzik kutuları"

Georges Nagelmackers'in Pullman hayalinden Şark Ekspresi'ne, Sirkeci Garı’ndan Pera Palas gecelerine, gar lokantasında başlayıp vagon masasında devam eden rakı muhabbetlerine, Agatha Christie'nin "soruşturma mahalinden" biralarının şişe şişe dizildiği öğrenci sofralarına, kerahet vaktinin kayısı rengine boyadığı Anadolu ovaları manzarasından, tipi altında anasona sarılan kış akşamlarına, bir medeniyet seferinde yitirdiğimiz memleketin en artistik meyhanelerini konuşuyoruz.

Yemekli Vagonlar: Ray Üstü Meyhaneler

Vedat Tek'in Moda'daki çini şiirinden Ali Talat Bey'in Beşiktaş'taki taş anıtına, Mihran Azaryan'ın Adalara armağan ettiği zarif yapıya, Osmanlı'nın son dönem mimari zarafetinden Cumhuriyet'in sade çizgilerine, geniş saçakların İstanbul yağmuruna meydan okumasından Kandıra taşının deniz tuzuna direnişine, kentsel belleğin canlı taşıyıcıları ve mekânsal sürekliliğin somut kanıtları olan iskele binalarını, şehrin denize açılan kapılarını konuşuyoruz.

Vapur İskeleleri: Denize Açılan Kapılar

Şirketi Hayriye'den bugüne Şehir Hatlarına, Paşabahçe'den Fenerbahçe'ye, Turan Emeksiz'den Barış Manço'ya vapur isimlerine, Burhan pazarlamadan afili büfe menülerine, çay-simit-martı eşlikçiliğinde edebiyattan estetiğe, şehir kimliğinin en önemli parçası ve İstanbul'un en fiyakalı "çizeri" İstanbul vapurlarını konuşuyoruz.

Şehir Hat(tat)ları: Vapurlara Ve İnsanlara Dair

Romalı lejyonların yol kenarı tavern’ları, alewife’ların ev antrelerinden başlayan ale satışı, dar sokaklara taşınca zorunlu hâle gelen renkli tabelalar… Pub’ı bir “mekân”dan çok bir kurum olarak ele alıyoruz: alehouse–inn–tavern hattından modern public house’a; kilise–pub–saha üçlemesinden maç günlerine, vergiler ve lisanslarla şekillenen o inatçı sosyal pozisyona kadar

Pub Keyfi – To Pint Or Not To Pint

Vapur düdüğü, sokak satıcısı, martı korosu, çocuk şamatası… İstanbul’un akustik hafızasına giriyoruz. Şehrin "arka planı"nda sesin zamanı nasıl tuttuğunu, mahalleyi nasıl kurduğunu ve kamusal hayatı nasıl renklendirdiğini konuşuyoruz.

Şehrin Sesi- Arka Plan Kaydı

Pera Palas'ın ilk balosundan Maksim'in ışıltılı sahnelerine, radyo başında beklenen ajanslardan TRT'nin tek kanalında Zeki Müren'in "Gülünüz, lütfen gülünüz" dediği gecelere; Rus salatası, kestane şekeri, beyaz leblebi kokan sofralara ve tombalada piyangoya. Bu bölümde 1926'da takvimle birlikte değişen bir geleneğin, nasıl olup da İstanbul'un en mühim eğlence anlarından birine dönüştüğünü konuşuyoruz.

Yılbaşı Eğlencesi – Balodan Ekrana

Darıyla başlayan ve İstanbul’da sokak satıcılarıyla kimliğe kavuşan mayhoş bir fermantasyon: Boza. Verimli Hilal'den Orta Asya'ya, Sibirya'dan Balkanlara, Osmanlı’dan Vefa’ya uzanan serüveni; şehrin en fiyakalı ekşilerinden biri. Kış sokaklarının en bilindik haykırışı ve tabii mekânları, yasakları, müdavimleri… Bu bölümde İstanbul’un en eski içeceğinin kısa ama yoğun hikâyesini konuşuyoruz.

Boza – En Afili Gececi

Sarhoş maymunlar, balıkçı şamanlar, amfora diplerinde izler, kahve fallarında haritalar, hariciyeci lokumlar, kaçak bozacılar, Bizans mahzenlerinde aşklar, Balık Pazarı meyhanelerinde hazineciler, lüfer–palamut derbileri, surların gölgesinde batık sokaklar, simitçinin gizli planı, bostancının ihaneti, Bıçakçı Petri’nin hayaleti, Boğaz’ın hareketli gündemi, bira şişesindeki mektup, kedilerin gastronomi haritası, karnaval entrikaları, pavuryanın ölümü, kayıp lakerda reçetesi, Laverintos’un gizemli kileri, turşucuların savaşı, Kapalıçarşı’nın gizli sokağı, Haydarpaşa Garı’nda cinayet, simyacının imbiği, bulanık İstanbul atlası… Ve daha neler neler…

Tan Morgül ve Levon Bağış, “Keyif Meselesi”nde az biraz vaktinizi çalıyor ve ehlikeyf hikâyeler anlatıyor. Kimi zaman ciddileşiyor, çokça keyifleniyor, illaki dertleniyor, sonra yeniden keyifleniyor; bazı bazı da hayalleniyor. Ama her durumda “keyif işini” ciddiye alıyor ve insanlık durumlarına halleniyorlar; kerterizlerini İstanbul’dan alarak…

“Olsa da yesek” muhabbetleri için buyrun “Keyif Meselesi”ne…

Bize yazabilirsiniz: oglerakisikulubu@gmail.com

CAN LEVON BAGIS

Shows