Renata Lis: »Sprawa mniejszości jest sprawą wszystkich« | Cafe Akcja #6

Renata Lis — pisarka, tłumaczka, eseistka — przez większość życia była „na nie" wobec ślubu. Zmieniło się to, gdy ciężko zachorowała Elżbieta, jej partnerka od ponad 30 lat, i nagle okazało się, że bez małżeństwa nie ma się żadnych praw: ani w szpitalu, ani w dziedziczeniu, ani w najprostszych życiowych sprawach. Wzięły ślub w Danii. O tym, czym ślub jest naprawdę — i dlaczego jest sprawą nas wszystkich — rozmawia z Katarzyną Przyborską.

Mówimy o ślubie jako instytucji: patriarchalnej i opresyjnej w historii, ale takiej, którą można odzyskać — „małżeństwo będzie tym, co z niego zrobisz". O tym, że walka o równość małżeńską to walka o odzyskanie instytucji państwa dla wszystkich, i o pytaniu, które pada w rozmowie: czy państwo w ogóle dostrzega część swoich obywateli — a jeśli nie, to jakim prawem czegokolwiek od nich wymaga.

Jest też część najbardziej osobista: jak naprawdę wygląda życie „w półjawności" — drobne, codzienne upokorzenia, wizyta u ciotki, na której „dla Elżbiety zabrakło talerzyka". I mocne zdanie, które zostaje: nie ma się wydawać nikomu zgody na cudze życie. Bo to, co wydaje się sprawą mniejszości, tak naprawdę jest sprawą wszystkich.

ROZDZIAŁY

00:00 Najmocniejsze fragmenty

00:46 Powitanie — po co nam ślub?

01:51 Ślub: instytucja patriarchalna czy nasza?

03:36 „Nawet jeśli nie chcesz — zawalcz, żeby był"

05:51 „Byłam na nie" — aż zachorowała Elżbieta

07:31 Prawa w szpitalu i „urzędowe duperele"

08:56 30 lat razem, a związki wciąż uwalane

10:41 „Małżeństwo będzie tym, co z niego zrobisz"

13:01 Czy gej może być dobrym obywatelem?

14:56 Walka o odzyskanie instytucji państwa dla wszystkich

17:31 Przełom TSUE — i lata politycznej blokady

19:01 Ustawa „o osobie najbliższej" bez konsultacji

21:46 Kontrreformacja i binarność kultury

24:31 „Nie mają prawa wydawać nam zgody"

26:16 Kultura, która zmusza do heroizmu

28:16 Życie w ukryciu — wizyta u ciotki

34:51 Dobre odruchy ludzi

37:01 Aktywizm i moc świadectwa

44:01 Las za plecami — dla młodszych pokoleń

45:41 „Ślub to akt polityczny"

48:06 Rytuał, wspólnota, spór cywilizacyjny

50:41 „Sprawa mniejszości jest sprawą wszystkich"

51:23 Zapowiedź: w następnym odcinku Robert Maślak

—

Gościni: Renata Lis — pisarka, eseistka i tłumaczka, trzykrotnie nominowana do Nagrody Nike; autorka m.in. „Lesbos" i „Mojej ukochanej i ja" (o miłości z Elżbietą Czerwińską i walce o równość małżeńską).

Rozmawiała: Katarzyna Przyborska

Realizacja i studio: Fundacja Aktywna Demokracja

Dźwięki: Karolina Micuła

Koncepcja serii, współpraca: Bogumił Kolmasiak

Współpraca: Anna Tomaszewska, Marcin Zielonka

Na zlecenie Akcji Demokracji.

🎬 Obejrzyj tę rozmowę w wersji wideo: https://youtu.be/QRYbg93BxHs

#CafeAkcja #RenataLis #równośćmałżeńska #LGBT #związkipartnerskie #prawaczłowieka #AkcjaDemokracja